10 bí ẩn đằng sau sự đắt đỏ của đồng hồ Rolex

Thương hiệu Rolex là một vũ trụ riêng: nơi tụ họp sự tôn trọng, ngưỡng mộ, giá trị, và danh tiếng. Rolex tập trung vào một công việc đơn giản là sản xuất đồng hồ; nhưng, những chiếc đồng hồ đó có giá trị lớn lao hơn là chỉ để xem giờ. Bạn có biết vì sao?

1. Rolex sử dụng một loại thép độc quyền khó chế tác và vô cùng đắt tiền

Thép 904L

Không phải tất cả các loại thép không gỉ đều như nhau, mà có rất nhiều loại, nhiều hạng… hầu hết thép làm đồng hồ đều là thép không gỉ 316L. Tuy nhiên, hiện nay chỉ riêng Rolex sử dụng thép 904L, trong khi các hãng khác hầu như không sử dụng. Trên thực tế Rolex đã từng sử dụng cùng loại thép với những hãng khác, nhưng vào khoảng năm 2003 họ đã chuyển sang dùng loại thép 904L vì tính ít ăn mòn, chống gỉ tuyệt đối và độ cứng cao mà chất liệu này đem lại. Điều quan trọng nhất với Rolex là thép 904L khi chế tác đúng cách sẽ có thể sáng bóng đến mức khó tin. Nếu bạn từng nhận thấy kim loại của đồng hồ Rolex trông đặc biệt hơn các hãng khác, thì đó chính là vì thép 904L.

Một câu hỏi khá tự nhiên là vì sao không hãng đồng hồ nào khác dùng loại thép này? – Vì nó quá đắt và đòi hỏi quá trình chế tác hết sức công phu. Vì có một số lượng lớn linh kiện đồng hồ được chế tác nội bộ nên khi chuyển sang sử dụng loại thép mới, Rolex đã phải chi hàng tỉ đô la để thay mới hầu như toàn bộ hệ thống máy móc sản xuất thép cũng như toàn bộ công cụ để có thể làm việc được với thép 904L. Chi phí quá cao cộng với thói quen sử dụng linh kiện từ bên thứ ba, nên không có hãng đồng hồ nào dám liều lĩnh chế tác đồng hồ với thép 904L.

2. Rolex sở hữu phòng nghiên cứu riêng biệt

Phòng nghiên cứu và phát triển sản phẩm của Rolex

Hẳn sẽ không ai ngạc nhiên khi biết Rolex có một bộ phận nghiên cứu và phát triển nội bộ. Tuy nhiên, Rolex xây dựng bộ phận này tốt hơn những gì bạn có thể tưởng tượng. Không chỉ có một, Rolex phát triển nhiều loại phòng nghiên cứu khoa học được trang bị cực kỳ hiện đại trong nhiều cơ sở của hãng. Mục đích của những phòng lab này không phải chỉ để nghiên cứu đồng hồ mới, những linh kiện liên quan tới đồng hồ, mà còn nghiên cứu phương pháp chế tạo nhanh hơn và hiệu quả hơn. Nói theo một cách nào đó, Rolex là một nhà sản xuất cực kỳ cạnh tranh và hầu như bị ám ảnh với khâu tổ chức – dù chỉ để chế tạo đồng hồ.

Nhìn từ bên ngoài, có lẽ phòng hóa học là phòng thú vị nhất. Đầy những cốc và ống thủy tinh dẫn chất lỏng và khí, phòng hóa Rolex tập hợp những nhà khoa học uyên bác. Phòng này dùng làm gì? Một chức năng quan trọng được Rolex khẳng định là dùng để phát triển, nghiên cứu dầu và chất bôi trơn dùng trong chiếc đồng hồ trong suốt quá trình chế tạo.

Rolex cũng có những căn phòng đầy kính hiển vi điện tử, quang phổ kế để có thể quan sát kỹ kim loại và các vật liệu khác, nhằm xác định hiệu quả của kỹ thuật gia công. Những phòng nghiên cứu này được sử dụng nghiêm túc để giải quyết vấn đề cũng như ngăn chặn những vấn đề có thể xảy ra.

3. Mọi chi tiết của đồng hồ Rolex được lắp ghép và kiểm tra bằng tay

Khâu lắp ráp linh kiện hoàn toàn bằng tay

Một trong những nhầm lẫn nghiêm trọng nhất về Rolex là đồng hồ của hãng được sản xuất hoàn toàn bằng máy móc. Có thể tin đồn này xuất hiện bởi xưa nay Rolex rất ít nói về quá trình sản xuất của họ. Sự thật là sản phẩm Rolex hầu hết được lắp ráp thủ công, đúng như những gì người ta có thể mong đợi về một hãng đồng hồ Thụy Sĩ danh tiếng.

Hẳn nhiên Rolex cũng dùng máy móc trong quá trình chế tạo. Thật ra, Rolex dễ dàng làm được những chiếc đồng hồ sản xuất trên máy móc tinh vi nhất thế giới. Robot và những loại máy tự động được dùng để thực hiện những khâu mà con người không làm tốt, bao gồm phân loại, trám đầy, lên danh mục và những quá trình tinh vi khác mà bạn muốn máy móc thực hiện, dù hầu hết các loại máy vẫn do con người điều khiển. Nhưng mọi khâu lắp ghép, từ mặt số đồng hồ cho đến dây đeo tay đều làm thủ công. Một chiếc máy chỉ giúp làm những việc như tạo áp lực hay đóng đinh ghim, xếp kim và ấn chúng xuống… Điều đó có nghĩa là tất cả các kim đồng hồ được gắn bằng tay bởi một kỹ thuật viên chuyên môn.

Nói Rolex bị ám ảnh với khâu kiểm soát chất lượng e là còn nhẹ! Quan điểm thống trị trong quá trình chế tạo là kiểm tra – kiểm tra, tái kiểm tra, sau cùng là tiếp tục kiểm tra. Mục tiêu là để đảm bảo rằng nếu có một chiếc đồng hồ bị lỗi thì nó phải được phát hiện trước khi rời nhà máy. Từng nhóm lớn thợ làm đồng hồ và những kỹ thuật viên lắp ghép làm việc với từng chi tiết nhỏ nhất trong suốt quá trình Rolex sản xuất, trước và sau khi gửi các chi tiết đến COSC để chứng nhận.

4. Rolex sở hữu lò đúc vàng nội bộ

Vàng do Rolex tự sản xuất

Rolex tự sản xuất vàng! Chỉ có một nhóm nhỏ nhà cung cấp thép (Rolex cũng tự sản xuất thép trong các nhà máy nội bộ), còn lại tất cả vàng và bạch kim đều được sản xuất nội bộ. Vàng 24k trở thành vàng 18k, vàng trắng, hay vàng Rolex’s Everose (một loại vàng 18k không bị phai màu) đều xuất xưởng từ các lò đúc này.

Chính vì Rolex kiểm soát công đoạn sản xuất và gia công vàng, nên hãng có thể đảm bảo nghiêm ngặt các yêu cầu không chỉ về chất lượng mà còn cả về kiểu dáng. Hiện tại, Rolex là hãng đồng hồ duy nhất có thể chế tạo vàng riêng hay có một lò đúc nội bộ.

5. Công nghệ là người bạn tốt nhất

Công nghệ hỗ trợ rất nhiều nhưng không thay thế được những người thợ lành nghề

Triết lý của Rolex có vẻ rất thực dụng: “Nếu con người làm tốt, hãy để người làm; nếu máy móc làm tốt, hãy để máy làm”. Việc sử dụng cả nhân công và máy móc sẽ giúp Rolex sản xuất ra những chiếc đồng hồ với độ chính xác cao hơn.

Điểm mấu chốt trong năng lực tự động hóa của Rolex là việc kiểm soát nguồn cung cấp. Một phần công việc khổng lồ được phân cho máy móc như robot sẽ phụ trách giữ và lấy linh kiện ra, sau đó đặt vào các ngăn tủ chứa hoặc đồng hồ thành phẩm… Các kỹ thuật viên sẽ nhận được các linh kiện hay đồng hồ trong vòng tối đa 8 phút sau khi robot hoàn thành nhiệm vụ.

6. An ninh nghiêm ngặt hơn cả kho vàng thế giới Fort Knox

Kỹ thuật viên lắp ghép đồng hồ có một hệ thống thú vị trên bàn làm việc,

Chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi Rolex đặc biệt chú trọng công tác an ninh. Rolex áp dụng một chuỗi kiểm tra an ninh cực kỳ kỹ càng và thậm chí hãng còn có hệ thống an toàn kiểu James Bond được đặt dưới những tầng hầm. Trước khi vào phòng an ninh của Rolex, bạn phải đi qua một căn hầm kiên cố có hệ thống nhận diện danh tính bằng dấu vân mắt.

Kỹ thuật viên lắp ghép đồng hồ có một hệ thống thú vị trên bàn làm việc, yêu cầu đưa dấu hiệu nhận dạng mọi lúc kể cả sau khi đã nhận dạng bằng dấu vân tay. Mọi thứ được scan và sắp theo danh mục. Mỗi linh kiện đều có số serial riêng được sao chụp lại và hợp với tổng thể mang một số serial riêng khác để đến khi lắp ghép, kỹ thuật viên có được mọi thông tin cần thiết về từng linh kiện.

 Mỗi linh kiện đều có số serial riêng

Khi những chi tiết đồng hồ được vận chuyển, chúng được chuyển trong những chiếc xe cực kỳ bình thường (để không ai nhận ra) nhưng có lớp bọc sắt rất dày. Rolex cực kỳ nghiêm túc trong công tác bảo mật, vì lý do dễ hiểu là giá trị của đồng hồ Rolex không khác gì tiền.

7. Đồng hồ lặn Rolex được kiểm tra với nước trong bể áp suất

Đồng hồ lặn Rolex được kiểm tra với nước trong bể áp suất

Thông thường các hãng đồng hồ sẽ kiểm tra sản phẩm bằng áp suất trong không khí. Đồng hồ được đặt trong phòng nhỏ đầy không khí và nếu áp suất không khí thay đổi có nghĩa là không khí đã lọt vào bên trong chiếc đồng hồ. Mỗi chiếc Rolex Oyster đầu tiên cũng được kiểm tra bằng không khí theo cách này.

Đồng hồ lặn Rolex phải trải qua 2 lần kiểm tra khác nhau. Sau khi kiểm tra với không khí, Rolex tiếp tục kiểm tra khả năng chịu nước của mỗi chiếc Rolex Submariner và Deep Sea trong nước thật. Phương thức kiểm tra này ít phổ biến hơn. Đồng hồ Submariner được đặt trong những ống lớn đổ đầy nước để đảm bảo rằng chúng có thể chịu nước ở độ sâu 300m. Phương pháp kiểm tra này đặc biệt phức tạp bởi vì Rolex áp dụng một hệ thống kiểm tra liệu nước có thấm vào đồng hồ.

 Đồng hồ lặn phải trải qua 2 lần kiểm tra khác nhau.

Sau khi đặt đồng hồ vào bể nước, người ta đốt nóng chúng lên và một giọt nước lạnh được đặt lên mặt kính để kiểm tra xem liệu quá trình đông đặc có diễn ra. Sau đó một thiết bị cảm biến tiếp tục kiểm tra xác định khối lượng nước có thay đổi hay không. Với đồng hồ Deep Sea, khâu kiểm tra còn khó khăn hơn. Rolex chế tạo một loại bể nước áp suất cao đặc biệt với COMEX để kiểm tra khả năng chịu áp lực ở độ sâu của mỗi chiếc Deep Sea. Những chiếc bể này trông như trong phim viễn tưởng – hãy tưởng tượng một thiết bị trông như súng máy nhiều nòng cổ điển. Chiếc máy mất hơn một tiếng để kiểm tra từng chiếc đồng hồ với áp suất tương tương độ sâu nước 12.000m.

8. Một đội quân hùng hậu những chuyên gia về đá quý 

Mỗi viên đá quý dù lớn hay nhỏ trên đồng hồ Rolex đều được chọn và gắn bằng tay.

Rolex phát triển một bộ phận nghiên cứu đá quý khổng lồ riêng, chịu trách nhiệm đặt chỉ tiêu mua, kiểm tra, sắp xếp cũng như xếp kim cương và đá quý lên những mẫu đồng hồ. Bộ phận này đảm nhận việc kiểm tra để biết đá quý là thật, độ tinh khiết, đường cắt và giá trị chính xác của chúng. Tia X được sử dụng để kiểm tra kim cương.

Mỗi viên đá quý dù lớn hay nhỏ trên đồng hồ Rolex đều được chọn và gắn bằng tay. Đối với những đồng hồ đắt tiền nhất, Rolex sử dụng quy trình kỹ thuật chế tạo giống như những loại trang sức tinh xảo nhất thế giới

9. Một năm cho một chiếc đồng hồ Rolex

Mất khoảng một năm để hoàn thành một chiếc đồng hồ Rolex.

Sản xuất gần một triệu đồng hồ mỗi năm, nhưng thật ngạc nhiên, Rolex không muốn rút ngắn bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình chế tác. Tuy Rolex chú trọng vào chất lượng cũng như tính hiệu quả nhưng về cơ bản, toàn bộ hãng đều tập trung sản xuất những sản phẩm tốt nhất và không ngừng cải tiến để có thể làm tốt hơn nữa.

Ý tưởng cải tiến thay vì thay đổi thiết kế, Rolex luôn luôn tìm cách cải tiến chất lượng thông qua kỹ thuật tân tiến và quy trình chế tạo đột phá. Việc chuyển chất kết dính từ nhôm sang ceramic bezen là một ví dụ hoàn hảo. Tuy vậy, thời gian một năm kể từ khi bắt đầu chế tác linh kiện cho đến lúc kiểm tra độ chính xác cũng là điều dẫn đến việc chi phí sản xuất sản xuất đội lên, tăng giá thành sản phẩm.

Dĩ nhiên Rolex có thể đẩy nhanh tốc độ sản xuất với một số mẫu nhất định nếu cần thiết, nhưng mỗi chiếc đồng hồ lại có nhiều chi tiết được sản xuất nội bộ nên họ không thích rượt đuổi với thời gian. Một khi tất cả các chi tiết đã hoàn thành, chúng được lắp ghép hầu như hoàn toàn bằng tay rồi kiểm tra áp lực – quy trình kiểm tra và đảm bảo chất lượng hết sức nghiêm ngặt.

10. Mọi thứ đều là “lưu hành” nội bộ

 Rolex khác biệt bởi họ đầu tư vào quy trình chế tạo và kỹ thuật như những bí mật thương mại.

Sẽ không quá khi nói rằng Rolex thích tự làm hầu như mọi thứ trên một dây chuyền phối hợp sản xuất. Hiện nay, chỉ có hai vật liệu chủ yếu mà Rolex không sản xuất là đá sapphire nhân tạo và đa số kim đồng hồ. Rolex sản xuất nội bộ vàng, đồng hồ, dây đeo tay, mặt số, gờ lắp kính… và mọi loại linh kiện khác với chất lượng, độ chính xác đến khó tin.

Giá trị thật bên trong nhà máy Rolex là những công cụ cộng với tri thức sản xuất – thứ mà không ai có thể sao chép được dù cho có mua được toàn bộ hệ thống máy.

Chế tạo nội bộ các chi tiết cho phép Rolex hoạt động độc lập. Những người yêu đồng hồ đồng ý rằng Rolex mang ý nghĩa như cả một ngành công nghiệp. Khó có ai yêu thích đồng hồ mà không biết Rolex là gì. Chính vì những điều trên chúng ta có thể hiểu tại sao Rolex không chỉ là hãng đồng hồ Thụy Sĩ thành công nhất mà còn là một trong những thương hiệu có trị giá nhất nhì trên thế giới.